مقدمه
برجهای خنککننده یا کولینگ تاورها از مهمترین تجهیزات تهویه و برودتی در صنایع، ساختمانها و نیروگاهها هستند. این سیستمها با استفاده از آب در گردش، حرارت اضافی تجهیزات را دفع کرده و موجب خنک شدن آب میشوند. یکی از بخشهای کلیدی برج خنککننده، پکینگ (Packing) است که وظیفه افزایش سطح تماس آب و هوا برای تبخیر مؤثرتر را بر عهده دارد.
اما با گذشت زمان، رسوب، جلبک و ذرات معلق در پکینگ تجمع پیدا کرده و باعث گرفتگی و کاهش راندمان سیستم میشوند. در این مقاله از مجموعه سردآب سازان گستر شرق قصد داریم بهصورت کاربردی بررسی کنیم که دلایل رسوب در پکینگ چیست، چگونه میتوان از آن جلوگیری کرد و بهترین روشهای تمیزکاری و نگهداری کداماند.
پکینگ برج خنک کننده چیست و چه نقشی دارد؟
پکینگ برج خنککننده در واقع قلب سیستم کولینگ تاور است. این قطعه از جنس PVC، PP یا چوبی ساخته میشود و وظیفه دارد سطح تماس بین آب در حال چرخش و جریان هوای ورودی را افزایش دهد تا فرآیند تبخیر و انتقال حرارت با بیشترین بازده انجام شود.
پکینگها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
- پکینگ فیلمی (Film Fill): مناسب برای آبهای تمیزتر، با راندمان بالا
- پکینگ اسپلش (Splash Fill): مناسب برای شرایطی که آب دارای ذرات یا آلودگی بیشتری است
اگر پکینگها دچار گرفتگی یا رسوب شوند، جریان آب مختل شده و تبادل حرارتی به درستی انجام نمیشود؛ در نتیجه دمای آب خروجی بالا میرود و عملکرد برج خنککننده کاهش مییابد.
دلایل اصلی رسوب و گرفتگی پکینگ برج خنک کننده
گرفتگی پکینگ یک مشکل رایج اما قابل پیشگیری است. مهمترین دلایل این پدیده عبارتاند از:
- کیفیت پایین آب در گردش: وجود املاح، آهک، منیزیم، و ذرات معلق باعث تشکیل رسوبات سخت در مجاری پکینگ میشود.
- نبود سیستم تصفیه آب یا فیلتر مناسب: ورود خاک، جلبک و ذرات معلق به مدار آب به مرور پکینگ را مسدود میکند.
- دبی نامتعادل آب: اگر جریان آب بیش از حد کم یا زیاد باشد، تبخیر بهصورت یکنواخت انجام نمیشود و نواحی خشک یا اشباعشده ایجاد میشوند که محل مناسبی برای رسوبگیری هستند.
- نگهداری نامنظم و تمیز نکردن دورهای برج: تجمع لجن و گلولای در حوضچه برج خنککننده به مرور وارد پکینگ میشود.
- رشد جلبک و باکتریها: در محیط مرطوب و گرم کولینگ تاور، رشد میکروارگانیسمها باعث چسبندگی و گرفتگی پکینگ میشود.
تأثیر گرفتگی پکینگ بر عملکرد کولینگ تاور
رسوب و گرفتگی پکینگ تنها یک مسئله ظاهری نیست؛ بلکه اثرات مستقیم بر عملکرد و هزینههای سیستم دارد:
- کاهش راندمان خنکسازی آب تا ۳۰٪
- افزایش مصرف انرژی و برق فنها
- افزایش فشار روی پمپهای سیرکولاسیون
- افزایش احتمال خوردگی و پوسیدگی بدنه برج
- کاهش عمر مفید پکینگ و سایر قطعات کولینگ تاور
بنابراین تمیز کردن منظم پکینگ نه تنها عملکرد دستگاه را حفظ میکند بلکه هزینههای تعمیرات و مصرف انرژی را نیز کاهش میدهد.
روشهای تمیز کردن پکینگ برج خنک کننده
برای شستوشو و رفع رسوب پکینگ برج خنک کننده، معمولاً از دو روش استفاده میشود:
۱. تمیز کردن در محل (روش مستقیم)
این روش زمانی کاربرد دارد که رسوب یا گرفتگی شدید نیست. مراحل انجام:
- خاموش کردن برج و قطع برق سیستم
- تخلیه آب مدار و شستوشوی اولیه با فشار آب بالا
- استفاده از مواد شوینده یا ضد رسوب ایمن در دمای ۴۰ تا ۵۰ درجه
- شستوشوی مجدد تا حذف کامل املاح و لجن
- ضدعفونی نهایی با محلول بیوساید برای از بین بردن جلبکها و باکتریها
۲. تمیز کردن با خیساندن (روش غوطهوری)
وقتی پکینگها به شدت رسوب گرفته باشند:
- پکینگها از برج خارج میشوند.
- در استخر یا وان بزرگ حاوی آب و مواد شوینده مخصوص غوطهور میگردند.
- پس از چند ساعت، با برس یا فشار آب شسته و مجدداً نصب میشوند.
در صورت پوسیدگی یا تغییر شکل پکینگها، توصیه میشود به جای تمیزکاری، پکینگ جدید نصب شود.
نکات نگهداری و پیشگیری از گرفتگی پکینگ
برای افزایش طول عمر پکینگ و جلوگیری از تکرار مشکلات، موارد زیر را رعایت کنید:
- بازرسی ماهانه پکینگ و نازلها برای اطمینان از توزیع یکنواخت آب
- استفاده از سیستم فیلتراسیون و تصفیه آب جهت حذف ذرات معلق
- افزودن مواد ضد رسوب و ضد جلبک استاندارد به مدار
- شستوشوی کامل سالانه برج خنککننده
- تعویض پکینگ هر ۴ تا ۵ سال یکبار یا در صورت آسیبدیدگی
هر چند وقت یکبار باید پکینگ برج خنککننده تعویض شود؟
بسته به نوع پکینگ و کیفیت آب، معمولاً هر ۵ سال یکبار باید پکینگها تعویض شوند.
در مناطقی مانند مشهد که سختی آب بالاتر است، ممکن است این بازه به ۳ تا ۴ سال کاهش یابد. استفاده از پکینگهای باکیفیت و مقاوم به حرارت که توسط مجموعههایی مانند سردآب سازان گستر شرق عرضه میشوند، میتواند طول عمر سیستم را تا چند برابر افزایش دهد.
جمعبندی
رسوب و گرفتگی پکینگ برج خنککننده از مهمترین عواملی است که میتواند بازده و طول عمر کولینگ تاور را بهشدت کاهش دهد. با تصفیه مناسب آب، سرویس دورهای و شستوشوی اصولی پکینگها میتوان از هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری کرد.
برای تمیزکاری حرفهای، تعویض پکینگ و نگهداری کولینگ تاور در مشهد و سراسر ایران، میتوانید با کارشناسان مجموعه سردآب سازان گستر شرق تماس بگیرید تا با بررسی وضعیت دستگاه شما، بهترین راهکار را ارائه دهند.